Przejście do gospodarki rynkowej spowodowało, że w Polsce powstało bardzo dużo prywatnych przedsiębiorstw o małej i średniej skali. Ich liczba stanowi blisko 90% wszystkich przedsiębiorstw, a udział w tworzeniu dochodu narodo­wego przekracza 60%. Małe przedsiębiorstwa powstają stale, ale znaczna ich część rokrocznie znika (upada, są zamykane, poddane procesom likwidacji itp.). Małe firmy odznaczają się dużą elastycznością i oferują nowoczesne produkty i technologie. Są one nastawione na produkcję rynkową i wszelkiego rodzaju usługi, ale nie stronią też od roli czynnych kooperantów, głównie dla przemysłu państwowego.

Duże przedsiębiorstwa państwowe, jak również holdingi, niezależnie od charakteru własności, wykazują również tendencje do dekoncentracji, polegają­cej na tworzeniu wszelkiego rodzaju jednostek wewnętrznych (spółek, zakładów, filii, samodzielnych wydziałów itp.). Dokonują się więc równolegle dwa procesy: dekoncentracja działalności gospodarczej i koncentracja kapitału (holdingi). Te dwa procesy nie są z sobą sprzeczne, ponieważ współcześnie (w związku z komputeryzacją i automatyzacją produkcji oraz nowoczesnymi systemami łączności) możliwe jest organizowanie małych jednostek gospodarczych, dowol­nie rozproszonych, a jednocześnie tworzenie gigantów organizacyjnych i kapita­łowych w postaci holdingów.

Przedsiębiorstwa, niezależnie od form własności, nastawione są prorynkowo. Zmusza je to do rozwijania służb marketingowych, badania rynku i rekonstruk­cji różnych sfer swojej działalności. Szczególnego znaczenia nabiera rekonstruk­cja techniczno-produkcyjna.

Tworzenie w Polsce przedsiębiorstw zagranicznych i joint ventures sprzyja wprowadzaniu nowych metod zarządzania. Coraz większego znaczenia nabiera zarządzanie strategiczne. Występuje też większe współdziałanie przedsiębiorstw w ramach izb gospodarczych (terenowych, branżowych i krajowej) oraz związ­ków pracodawców, rozszerza się współpraca z przedsiębiorstwami zagranicz­nymi, powstają też oddziały naszych jednostek gospodarczych w innych kra­jach. Obok współdziałania pojawia się też konkurencja, co ma istotne znaczenie dla kształtowania właściwych relacji: produkcja -rynek, przedsiębiorstwo - kon­sument.